Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Sıfır Atık Vakfınca Türkiye’nin plastik kirliliğiyle mücadele ve döngüsel ekonomi hedeflerine katkı sunmak amacıyla 17 bakanlık ile bu bakanlıkların plastik döngüsünün farklı aşamalarında görev ve sorumluluk üstlenen yaklaşık 50 genel müdürlüğü, başkanlığı ve bağlı kuruluşunun katılımıyla İstanbul'da düzenlenen "Türkiye Plastik Atık Çalıştayı"na katıldı.

Ersoy, çalıştayda yaptığı konuşmada, Taşucu seferini yapan yolcu gemisinin alabora olması sonucu hayatını kaybeden vatandaşlara rahmet, ailelerine başsağlığı ve yaralılara acil şifa diledi.

Çevre sorunları, plastik atıklar, döngüsel ekonomi ve Türkiye'nin Sıfır Atık hedeflerine ilişkin değerlendirmede bulunan Bakan Ersoy, dünyanın savaşlar ve siyasi gerilimlerin yanı sıra iklim krizi, çevre kirliliği ve atık sorunu gibi başka büyük tehditlerle de karşı karşıya olduğunu ifade etti. Ersoy, doğal kaynakların yanlış kullanımının gezegeni yaşanmaz hale getirme potansiyeli taşıdığına dikkati çekti.

Mehmet Nuri Ersoy, "Son 70 yıllık dönemde plastiğin dünya çapındaki üretimi yaklaşık 230 kat artarak 460 milyon tonun üzerine çıkmış durumdadır. Bu denli yaygın bir ürün elbette beraberinde ciddi bir çevre sorununu getirdi ve insanlık bu sorumluluğu omuzlamakta maalesef başarısız olmuştur." diye konuştu.

Plastik atıkların yalnızca yüzde 9'unun geri dönüştürüldüğünü, yüzde 22'sinin ise kontrolsüz biçimde doğaya karıştığını söyleyen Ersoy, yaklaşık 78 milyon ton plastiğin toprağı, nehirleri ve okyanusları kirlettiğini dile getirdi.

"Artık zaman kaybetme lüksü yok"

Bakan Ersoy, "Elbette küresel politikalarla bunun mücadelesi de verilecektir ama bizlerin artık zaman kaybetme lüksü yok. Mümkün olan her çözüm başlığı hızlı şekilde devreye alınmalıdır. Gereksiz kullanımın ve israfın azaltılmasından ikincil hammadde kullanımına kadar bütün plastik döngüsü masaya yatırılmalıdır." dedi.

Türkiye'nin sıfır atık alanında önemli ilerleme kaydettiğini belirten Ersoy, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının verilerine göre sekiz yılda geri kazanım oranının yüzde 13'ten yüzde 37,53'e yükseldiğini, bu sayede 90 milyon ton atığın ekonomiye kazandırılarak yaklaşık 365 milyar liralık katkı sağlandığını söyledi. Ersoy, geri kazanım oranının 2035'te yüzde 60'a, 2053'te ise yüzde 70'e çıkarılmasının hedeflendiğini ifade etti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın himayelerinde, Emine Erdoğan'ın öncülüğünde yürütülen Sıfır Atık yaklaşımının hem Türkiye'de önemli bir dönüşüm başlattığını hem de uluslararası alanda karşılık bulduğunu belirten Ersoy, "Türkiye Cumhuriyeti'nin bu konuda ne denli açık, gerçekçi, akılcı ve kararlı adımlar attığı net şekilde görülmektedir." dedi.

Sorunun çözümü için gereksiz plastik kullanımının azaltılması, geri dönüşümün güçlendirilmesi ve döngüsel ekonomi modelinin yaygınlaştırılması gerektiğini vurgulayan Ersoy, güçlü ekonomilerin teknoloji ve uygulama paylaşımıyla altyapısı yetersiz ülkelere destek vermesinin önemine işaret etti.

Kültür ve Turizm Bakanı Ersoy, 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı'nda plastiğin öncelikli sektörlerden biri olarak belirlendiğinin altını çizdi. Plan kapsamında atıkların önlenmesi, döngüsel ürün tasarımı, ikincil hammadde kullanımı, izlenebilirlik ve sektörel dönüşüme yönelik 53 eylemin hayata geçirileceğini söyledi.

Ersoy, "Döngüsel ekonomi yaklaşımıyla atıkların ciddi oranda azaldığı, var olanın bir ekonomik kaynak olarak fayda sunduğu, kurumlar arası iş birliğini ve bilinçli bireylerden oluşan toplumun bu işleyişi garanti altına aldığı yarınları inşallah birlikte inşa edeceğiz." ifadelerini kullandı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı olarak çevre dostu uygulamaları kültür ve turizm yatırımlarında yaygınlaştırmayı sürdüreceklerini belirten Ersoy, tesisleşmeden altyapı yatırımlarına, çevre düzenlemelerinden yeşil mimariye kadar sıfır atık yaklaşımını desteklemeye devam edeceklerinin altını çizdi.

Çalıştayın önemi

Yarın da devam edecek çalıştayda, plastik kirliliğinin yalnızca atıkların yönetimi üzerinden değil, plastik döngüsünün tamamını kapsayan bütüncül bir yaklaşımla ele alınması hedefleniyor.

Çalıştay kapsamında gereksiz kullanım ve israfın azaltılmasından ürün tasarımına, ham madde ve üretim süreçlerinden tüketime, yeniden kullanımdan toplama, ayrıştırma, geri dönüşüm ve geri kazanıma, ikincil ham madde kullanımından plastik kirliliğinin önlenmesine kadar uzanan süreç bütüncül şekilde değerlendirilecek.

Bu konular, çevresel kazanımların yanı sıra Türkiye’nin kaynak verimliliği, üretim kapasitesi, ihracatı, pazara erişimi ve sanayi rekabetçiliği açısından da ele alınacak.

Çalıştay çıktıları Türkiye’nin plastik vizyonuna katkı sunacak

Çalıştay sonunda tematik masa raporları, Türkiye Plastik Döngüsü Sonuç Raporu ve sonuç bildirisi hazırlanacak.

Çalıştayın, Türkiye’nin ulusal mevzuatı ve strateji belgeleriyle birlikte uluslararası gelişmeler doğrultusunda şekillenen 2053 Türkiye Plastik Vizyonu’na katkı sunması hedefleniyor.

Ortak Akıl Platformu kapsamında düzenlenen çalıştay, ilgili bakanlıklar ve kamu kurumları, valilikler ve yerel yönetimler, üniversiteler, meslek kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, özel sektör, finans kuruluşları ve alan uzmanlarını bir araya getirdi.

Çalıştay, 17 bakanlık ile bu bakanlıkların plastik döngüsünün farklı aşamalarında görev ve sorumluluk üstlenen yaklaşık 50 genel müdürlüğü, başkanlığı ve bağlı kuruluşunun katılımıyla gerçekleştiriliyor.