Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Şehit Ömer Halisdemir Çok Amaçlı Salonu'nda düzenlenen Türkiye Sıfır Atık Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştayları Samsun Çalıştayı Sonuç Konferansı'nda yaptığı konuşmada, Sıfır Atık Vakfı'nın "Yerelden Ulusala İsraf, Atık ve Kaynak Yönetimi" mottosuyla Türkiye genelinde yürüttüğü çalışmaların Samsun ayağının sonuçlarını değerlendirdi.

Ondokuz Mayıs Üniversitesinin ev sahipliğinde, Samsun Valiliğinin himayesinde 255 katılımcı ve 14 tematik masayla gerçekleştirilen Samsun Sıfır Atık, Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştayı'nda kentin israf, atık, çevre ve iklim önceliklerinin ortak akılla masaya yatırıldığını belirten Uraloğlu, çalışmanın Samsun İl Sıfır Atık Hedef Belgesi'ne dönüştürüldüğünü söyledi.

Sürecin yerelden ulusala uzanan ve sahadan politika üreten bir model olduğunu ifade eden Uraloğlu, "Samsun'un bu belgesi, 81 ile yayılacak çalıştay zincirlerinin güçlü halkalarından biri olacaktır." dedi.

Ulaşımda net sıfır emisyon hedefi

Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı olarak Emine Erdoğan öncülüğünde 2017'de başlatılan Sıfır Atık Hareketi'ni yalnızca çevre hassasiyeti olarak değil, ekonomik dayanıklılık ve kalkınma vizyonunun da bir parçası olarak gördüklerini belirtti.

Sıfır Atık Vakfı ile imzalanan işbirliği protokolü kapsamında ulaştırma projelerinde atık yönetiminin geliştirilmesi, inşaat ve bakım süreçlerinde geri dönüştürülmüş malzeme kullanımının artırılması, liman, havalimanı ve istasyonlarda sıfır atık uygulamalarının yaygınlaştırılması için çalışmalar yürütüldüğünü aktaran Uraloğlu, şunları kaydetti:

"Ulaşım sektörü, küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 21'ini oluşturarak dünyada üçüncü, yüzde 17,6'lık payıyla Türkiye'de ise ikinci sıradadır. İşte bu bilinçle 'Türkiye'nin Ulaşımda Net Sıfır Emisyon Yol Haritası'nı tüm ulaşım modlarını kapsayacak şekilde yürütüyoruz. Avrupa Birliği mali işbirliğiyle desteklenen bu proje kapsamında emisyon modellemeleri yapıyor, farklı senaryolara göre projeksiyonlar oluşturuyor ve 2053 net sıfır emisyon hedefimize kararlı adımlarla ilerliyoruz"

Uraloğlu, proje kapsamında kara yolu, demir yolu, hava yolu ve deniz yolunun mevcut durumunun analiz edildiğini, araç sayısı, yakıt türü ve emisyonlara ilişkin projeksiyonlar hazırlandığını belirtti.

"Elektrikli araç sayımız 450 bini aştı"

Son 24 yılda bölünmüş yol uzunluğunun 6 bin 101 kilometreden 30 bin 120 kilometreye çıkarıldığını aktaran Uraloğlu, kesintisiz trafik akışı sayesinde yıllık 6,57 milyon ton karbon emisyonunun önüne geçildiğini bildirdi.

Ekolojik köprüler, bisiklet yolları, güneş enerjisi santralleri ve asfalt geri dönüşüm tesisleriyle karbon ayak izinin azaltıldığını belirten Uraloğlu, yıllık yaklaşık 2 milyon ton asfaltın geri kazanılmasıyla kaynak ve enerji verimliliği sağlandığını ifade etti.

Elektrikli araçların temiz enerjiye geçişte önemli bir yere sahip olduğuna dikkati çeken Uraloğlu, şunları kaydetti:

"Elektrikli araç sayımız 2026'nın ilk yarısı itibarıyla 450 bini aştı, şarj soket sayımız yaklaşık 47 bine ulaştı. Soket başına düşen araç sayısı bakımından Avrupa'da lider durumda olduğumuzu belirtmek isterim. Akıllı Ulaşım Sistemleri Merkezi Yazılım Platformumuzu Hasdal-İstanbul Havalimanı 5G koridorunda devreye aldık. Akıllı ulaşım sistemlerini yaygınlaştırmak için kara yolu ağlarımızdaki fiber optik altyapımızı da 20 bin kilometreye çıkaracağız."

Demir yolunda hedef yüzde 22

Uraloğlu, demir yolunun yük taşımacılığındaki payını yüzde 5'ten yüzde 22'ye yükseltmeyi hedeflediklerini, böylece daha güvenli, dengeli ve çevre dostu çok modlu taşımacılığı desteklediklerini de dile getirdi.

Yeşil Liman Sertifikası ve deniz taşımacılığındaki dekarbonizasyon projeleriyle çevreci dönüşümü desteklediklerini anlatan Uraloğlu, havacılık alanındaki çalışmalar hakkında ise şöyle konuştu:

"Uluslararası Havalimanları Konseyi tarafından yürütülen havalimanı karbon akreditasyonu programı kapsamında ülkemiz, karbonsuz 52 havalimanıyla dünyada en yüksek sayıda sertifikaya sahip üçüncü ülke konumundadır. Havalimanlarında 'Follow Me' hizmetlerinde elektrikli araçlar kullanarak havacılıkta sıfır emisyon hedefine yönelik çalışmalarımızı sürdürüyoruz."

"Yalnızca çevre belgesi değil"

Samsun'un limanı, lojistik merkezleri, sanayisi, tarımı ve Karadeniz'e açılan konumuyla Türkiye'nin stratejik üretim ve ticaret üstlerinden biri olduğunu vurgulayan Uraloğlu, Samsun İl Sıfır Atık Hedef Belgesi'nin bu özellikler dikkate alınarak geniş kapsamlı hazırlandığını söyledi.

Belgenin ulaşım, inşaat atıkları, liman ve havalimanı işletmeleri, kentsel hareketlilik ile kaynak verimliliğini de kapsadığını ifade eden Uraloğlu, "Burada açıklanacak İl Sıfır Atık Hedef Belgesi yalnızca çevre belgesi değil, ulaşım, inşaat atığı, liman-havalimanı işletmesi, kentsel hareketlilik ve kaynak verimliliğini de kapsayan bir kalkınma belgesidir." dedi.

Bakanlık olarak inşaat ve bakım süreçlerinde geri dönüştürülmüş malzeme kullanımını artıracaklarını, liman ve havalimanlarında sıfır atık standartlarını yaygınlaştıracaklarını bildiren Uraloğlu, kombine taşımacılık ile yükün kara yolundan deniz ve demir yoluna aktarılmasını desteklemeyi sürdüreceklerini kaydetti.

Uraloğlu, Valilik bünyesinde kurulacak Sıfır Atık Kurulunun çalışmalarına da katkı vereceklerini belirterek, Samsun İl Sıfır Atık Hedef Belgesi'nin kente ve ülkeye hayırlı olmasını diledi.

Bakan Uraloğlu, Samsun'daki sıfır atık iyi uygulama örneklerinin olduğu stantları da ziyaret etti.

Çalıştaya, Samsun Valisi Orhan Tavlı, AK Parti Samsun milletvekilleri Çiğdem Karaaslan, Yusuf Ziya Yılmaz, Ersan Aksu ve Orhan Kırcalı, Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan, DHMİ Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Fatih Çakmak, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fatma Aydın, Samsun Üniversitesi Rektürü Prof. Dr. Mahmut Aydın, kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri ile vatandaşlar katıldı.