Genç Diplomasi Derneği (GDD) tarafından "Krizler Çağında İnsani Diplomasi" temasıyla düzenlenen Bosphorus Diplomasi Forumu 2026 (BDF'26), dünyanın farklı ülkelerinden gençleri Demokrasi ve Özgürlükler Adası'nda bir araya getirdi.

Forumun açılışı, İlim Yayma Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Necmeddin Bilal Erdoğan'ın katılımıyla "Farklı Coğrafyaları Bir Araya Getirmek: Eğitim Diplomasisi" paneliyle gerçekleştirildi.

Erdoğan, panelde GDD Başkanı Selman Bilir, BDF'26 Operasyon Başkanı Yiğit Emir Cantemür ve BDF'26 Akademi Başkanı Shamam Musa'nın sorularını yanıtladı.

Eğitim diplomasisinin dünyada her geçen yıl daha fazla hareketlilik kazanan akademik hareketlilikle yakından ilişkili olduğunu belirten Erdoğan, bunun bir üst boyutunda bilim diplomasisinin bulunduğunu söyledi.

Erdoğan, bilim diplomasisinin ortak teknolojik çalışmaların yanı sıra araştırmaları, kurumlar arası ilişkileri ve irtibatları da kapsadığını ifade ederek, farklı ülkelerden gençlerin bir araya gelmesinin de eğitim diplomasisinin önemli bir parçası olduğunu dile getirdi.

Türkiye'nin uluslararası öğrenci çekme konusunda önemli bir konumda bulunduğunu belirten Erdoğan, "Türkiye bugün dünyada en çok uluslararası öğrenci çeken ülkeler arasında. 350 bin kadar misafir öğrencimiz var." dedi.

Türkiye'nin uluslararası öğrenciler açısından yüksek memnuniyet oluşturan bir ülke olduğunu kaydeden Erdoğan, bu değerlendirmeyi vakıf çalışmalarında, uluslararası öğrencilere yönelik faaliyetlerde, burs programlarında ve yurtlarda kalan öğrencilerden aldıkları geri dönüşlerde gözlemlediklerini aktardı.

Erdoğan, Türkiye'nin yurt dışında farklı biçimde tanıtılmaya çalışıldığını belirterek, "Türkiye'ye gelen 350 bin uluslararası öğrencinin, işte bunun her yıl yeni 100-150 bin öğrenci olduğunu düşünürsek, dünyada Türkiye'nin doğru tanıtımına ciddi katkı sağlayacağını düşünüyorum. Türkiye'nin gönüllü elçileri olduklarına da inanıyorum. Türkiye'ye gelen uluslararası öğrencileri sadece Türkiye'nin ekonomisine katkı sağlayan birer misafir olarak düşünmemek lazım. Ki sadece o açıdan bakacak olursak bile, Türkiye'de 10 ayını geçiren bir uluslararası öğrenci ortalama bir turistin bıraktığı dövizin en az 10 katını ülkemize bırakıyor. Ama bunun ötesinde, Türkiye'de bir hafta tatil yapan bir turist, Türkiye'yle ilgili ne kadar reklam yapabilir, ne kadar Türkiye'nin elçisi olabilir kıyaslayalım, Türkiye'de eğitimi gören, Türkiye'deki üniversitelerin düzeyini gören, Türkiye'de hayatın nasıl olduğunu, sosyal ilişkilerin nasıl olduğunu gören bir eğitimli bireyin ülkesine döndüğü zaman Türkiye'yi nasıl tanıtacağını düşünün." ifadelerini kullandı.

Türkiye mezunu öğrencilerin farklı ülkelerde önemli görevlere gelmesinin eğitim diplomasisinin etkisini gösterdiğini belirten Erdoğan, Somali Meclis Başkanı'nın Türkiye mezunu olduğunu, Kamerun'da belediye başkanlığı seçimlerine katılan bir Türkiye mezununun da kendisini ziyaret ettiğini anlattı.

Türkiye'nin yalnızca Batı ülkeleriyle değil, Balkanlar, Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Türk dünyasıyla güçlü bir gönül coğrafyasına sahip olduğunu ifade eden Erdoğan, bu bölgelerden gelen öğrencilerin Türkiye'de eğitim görmeyi ve sonrasında burada kalıp çalışmayı hedeflediğini söyledi.

Erdoğan, bu nedenle Türkiye'ye yönelik beyin göçünün de dikkate alınması gerektiğini belirterek, uluslararası öğrencilerin Türkiye için önemli bir imkan olduğunu vurguladı.

Uluslararası öğrencilerin üniversitelerde farklı ülkelerden gençlerin birbiriyle tanışmasını sağladığını belirten Erdoğan, kendi eğitim hayatından örnek vererek, "'Harvard'da master yapmanın en büyük faydası ne oldu sana?' Derim ki işte, 'Dünyanın dört bir yanından arkadaşlarımın olması.'" diye konuştu.

Erdoğan, üniversitelerde uluslararası öğrencilerle yerli öğrencilerin kaynaşmasını sağlayacak adımların atılması gerektiğini belirterek, bu tür uluslararası ağların gençlerin gelecekteki kariyerleri açısından da önemli olduğunu ifade etti.

Türkiye'nin eğitim diplomasisindeki gücünün yalnızca üniversitelerle sınırlı olmadığını belirten Erdoğan, üniversitelerin yaygınlaşmasının Anadolu'da akademik kapasitenin gelişmesine katkı sunduğunu söyledi.

Her şehirde üniversitelerin bulunmasının yerel karar alma mekanizmalarına akademik çevrelerin de dahil olmasını sağladığını ifade eden Erdoğan, üniversitelerin Türkiye'nin farklı bölgelerinin dünyaya tanıtılmasına da katkı sağladığını aktardı.

Türkiye'deki üniversitelerin uluslararası sıralamalardaki durumuna da değinen Erdoğan, QS ve Times gibi sıralamalarda Türkiye'den ilk 500'e ve ilk 1000'e giren üniversitelerin sayısının arttığını kaydetti.

Yükseköğrenim öğrencilerinin barınma imkanlarına da değinen Erdoğan, Türkiye'nin 1 milyonun üzerinde kapasiteye sahip yurt sisteminin bulunduğunu ve bunun uluslararası öğrencilerin ülkeye çekilmesi açısından önemli bir avantaj olduğunu belirtti.

Erdoğan, güçlü üniversite ve yurt altyapısının tek başına yeterli olmadığını, Türkiye'nin medeniyet birikiminin de ülkenin eğitim diplomasisindeki çekim gücünün önemli unsurlarından biri olduğunu ifade etti.

Türkiye'nin tarih ve kültür birikiminin uluslararası öğrenciler açısından farklı bir anlam taşıdığını dile getiren Erdoğan, "Türkiye bu anlamda işte insani diplomasiyi dünyaya önerebiliyor. Bunu mirasından getiriyor. Birçok milletin bir arada barış içinde yaşayabilmesi gibi bir şeyi dünyaya söyleyebiliyor. Bunu tarihte çünkü başarmış bir birikimi getiriyor." değerlendirmesinde bulundu.

"Türkiye'nin diplomaside gelecekteki gücünün bugünden bir sinyali"

Erdoğan, panelin ardından basın mensuplarına yaptığı açıklamada da GDD'nin diplomasiye ilgi duyan lise ve üniversite öğrencilerini Demokrasi ve Özgürlükler Adası'nda ikinci kez BDF'26 kapsamında buluşturduğunu söyledi.

Dünyanın farklı ülkelerinden ve Türkiye'nin farklı bölgelerinden gelen gençlerin ortak değerler ve meseleler etrafında bir araya gelmesinin önemine işaret eden Erdoğan, gençlerin uluslararası meselelere ilgisinin Türkiye'nin gelecekteki diplomatik kapasitesi açısından önemli olduğunu belirtti.

Erdoğan, "Güçlü liseli ve üniversiteli öğrencilerin dünyanın meselelerini Türkiye'de değerlendirmek için bir arada olduğunu görmek bence Türkiye'nin diplomaside gelecekteki gücünün de bugünden bir sinyali olsa gerek." dedi.

Gençlerin uluslararası meselelere olan ilgisinin artırılması gerektiğini belirten Erdoğan, forumun uzun yıllar devam etmesi temennisinde bulundu.

Erdoğan, gençlerin uluslararası çalışmalarda ve diplomaside daha fazla rol almasının Türkiye'nin uluslararası organizasyonlar ile uluslararası kurum ve kuruluşlardaki temsilinin güçlenmesine katkı sağlayacağını kaydetti.

Forumda 50'si uluslararası olmak üzere 400'ün üzerinde katılımcı yer alıyor

Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB), Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), Sıfır Atık Vakfı ve Türkiye Maarif Vakfı'nın işbirliğiyle düzenlenen forumun açılışına İstanbul Valisi Davut Gül, Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş ve Türk Telekom Genel Müdürü Ebubekir Şahin de katıldı.

BDF'26, Türkçe, Arapça, İngilizce ve Fransızca olmak üzere 4 farklı dilde yürütülüyor. Altı komitede devam eden müzakere süreçlerinde dış politika, ekonomi, enerji ve insan hakları başta olmak üzere küresel gündemin önemli başlıkları gençlerin bakış açısıyla ele alınıyor.

Bu yılki forum, Türkiye'nin son yıllarda yardım ve arabuluculuk faaliyetleriyle öncülük ettiği "insani diplomasi" anlayışından hareketle tasarlandı. Katılımcı gençler, temsil ettikleri devletlerin resmi tutumlarını kurumsal sorumluluk bilinciyle yansıtırken, uluslararası hukuk, güç dengeleri ve insani sorumluluk çerçevesinde çözüm önerileri geliştiriyor.

Klasik diplomasi simülasyonlarından farklı olarak devletlerin bakanlık temelli kurumsal işleyişini esas alan forum, yüksek düzeyli ve bütüncül bir diplomasi simülasyonu olarak gerçekleştiriliyor.

Amerika, Avrupa ve Balkan ülkeleri başta olmak üzere çeşitli ülkelerden gelen 25 uluslararası öğrenci ile Türkiye'nin farklı illerinden seçilen 100 lise öğrencisi, altı komitede ülkelerini temsil ediyor. Forumda, 50'si uluslararası olmak üzere 400'ün üzerinde katılımcı yer alıyor.