Türkiye yakın tarihinin en acı olaylarından biri olarak kabul edilen Madımak Katliamı, 2 Temmuz 1993 tarihinde Sivas'ta düzenlenen Pir Sultan Abdal Şenlikleri sırasında yaşandı. Kamuoyunda Sivas Katliamı, Sivas Olayları, Madımak Olayı ve Madımak Katliamı isimleriyle de anılan olaylar, Madımak Oteli'nin ateşe verilmesi sonucunda 33 şenlik katılımcısı ile 2 otel çalışanının yaşamını yitirmesiyle sonuçlandı. Peki, Madımak Katliami nedir, ne zaman, nerede oldu? Madımak Katliamı ölenlerin isimleri nedir? Sivas Madımak Oteli'nde ne oldu? Detaylar...

Madımak Katliamı, 2 Temmuz 1993 tarihinde Sivas'ta gerçekleştirilen Pir Sultan Abdal Şenlikleri sırasında Madımak Oteli'nin radikal İslamcı bir grup tarafından ateşe verilmesi sonucu meydana gelen toplu ölüm olayıdır.

Pir Sultan Abdal Kültür Derneği tarafından organize edilen şenliklere çok sayıda sanatçı, yazar, ozan, akademisyen ve düşünce insanı katıldı. Katılımcılar arasında dönemin Sivas Valisi Ahmet Karabilgin'in davetlileri de bulunuyordu.

Şenlik programı devam ederken Kültür Merkezi çevresinde karşıt gruplar arasında taşlı ve sopalı gerginlik yaşandı. Polis müdahalesiyle ilk aşamada büyümesi önlenen olaylar daha sonra şehir merkezine taşındı.

Dönemin basınında geniş yer bulan Aziz Nesin'in Kur'an hakkında yaptığı açıklamaların ardından şehirdeki gerilim arttı. Binlerce kişiden oluşan kalabalık önce Hükûmet Meydanı'na yöneldi. Hükûmet Konağı önünde slogan atan grup daha sonra Madımak Oteli çevresinde toplandı.

Kalabalık, otel önündeki araçları ateşe verdi ve binayı taşladı. İlerleyen saatlerde otelin alt katında bulunan eşyalar ile perdelerin tutuşturulması sonucu yangın çıktı. Yangın kısa sürede binanın büyük bölümünü sardı.

Uzun süren bekleyiş sonunda otelde bulunan 33 şenlik katılımcısı ile 2 otel çalışanı dumandan etkilenerek veya yanarak yaşamını yitirdi. Aralarında Aziz Nesin'in de bulunduğu 51 kişi ise çeşitli şekillerde binadan çıkarılarak kurtuldu.

Olay sırasında dışarıdaki saldırgan kalabalıktan iki kişi de hayatını kaybetti.

Katliam sonrasında güvenlik güçlerinin olaylara müdahalesinin yetersiz kaldığı yönünde kamuoyunda yoğun eleştiriler dile getirildi. Ağır yaralı olarak kurtulan Aziz Nesin de yaptığı açıklamada dönemin devlet yönetimini sert ifadelerle eleştirdi.

Madımak Katliamı, 2 Temmuz 1993 Cuma günü Sivas'ta meydana geldi.

Olayların yaşandığı gün Pir Sultan Abdal Şenlikleri kapsamında çok sayıda kültür ve sanat etkinliği düzenleniyordu. Gün içerisinde başlayan gerginlik ilerleyen saatlerde şehir merkezine yayıldı.

Kalabalığın Madımak Oteli önünde toplanmasının ardından önce otel çevresindeki araçlar ateşe verildi. Daha sonra otelin taşlanması ve binanın ateşe verilmesiyle yangın başladı.

Yangın sırasında içeride mahsur kalan çok sayıda kişi kurtarılmayı bekledi. Aziz Nesin'in dönemin Başbakan Yardımcısı Erdal İnönü'yü telefonla arayarak yardım istediği, kendisine gerekli tedbirlerin alındığının bildirildiği aktarılmaktadır. Ancak ilerleyen saatlerde çıkan yangın nedeniyle otelde bulunan çok sayıda kişi yaşamını yitirdi.

Olayların ardından Sivas Valiliği şehir genelinde iki gün süreyle sokağa çıkma yasağı ilan etti. Güvenlik güçleri ancak akşam saatlerinden sonra şehirde tam kontrol sağlayabildi.

2 Temmuz 1993 günü Madımak Oteli, Pir Sultan Abdal Şenlikleri'ne katılan çok sayıda sanatçı, yazar, akademisyen ve davetlinin konakladığı yerdi.

Şehir merkezinde başlayan olayların ardından kalabalık otelin önünde toplandı. Tanık anlatımlarına göre sloganlar atan grup, önce otel çevresindeki araçları ateşe verdi ve binayı taşladı.

İlerleyen saatlerde otelin alt katında bulunan eşyalar ve perdeler ateşe verildi. Çıkan yangın kısa sürede büyüyerek binayı sardı.

Otelde bulunan kişiler uzun süre kurtarılmayı bekledi. Yangın sonucunda içeride bulunan 35 kişi yaşamını yitirirken, çok sayıda kişi çeşitli şekillerde binadan çıkarıldı.

Aziz Nesin de itfaiye merdiveniyle tahliye edilmeye çalışıldığı sırada başından yaralandı. Daha sonra polis ekiplerinin müdahalesiyle linç girişiminden kurtarılarak hastaneye götürüldü.

Olayların bilançosu şu şekilde kayıtlara geçti:

33 şenlik katılımcısı yaşamını yitirdi.

2 otel çalışanı hayatını kaybetti.

51 kişi ağır yaralı olarak kurtuldu.

Olaylar sırasında saldırganlardan 2 kişi de yaşamını yitirdi.

Madımak Katliamı'nda yaşamını yitiren şenlik katılımcıları şunlardır:

Carina Cuanna Thuijs

Yangında yaşamını yitiren otel çalışanları ise şunlardır:

Olaylar sırasında yaşamını yitiren saldırganlar ise:

Madımak Katliamı'nın ardından yürütülen soruşturma kapsamında ilk etapta 33 kişi gözaltına alındı. Daha sonra bu sayı 190'a yükseldi.

Toplam 124 kişi hakkında "laik anayasal düzeni değiştirip din devleti kurmaya kalkışma" suçlamasıyla dava açıldı. Kamuoyunda "Sivas Davası" olarak bilinen davanın ilk duruşması 21 Ekim 1993 tarihinde Ankara 1 No'lu Devlet Güvenlik Mahkemesi'nde yapıldı.

26 Aralık 1994 tarihinde açıklanan ilk kararda çeşitli sanıklara farklı sürelerde hapis cezaları verilirken bazı sanıklar beraat etti.

Müdahil avukatların temyiz başvurusu üzerine dosya Yargıtay 9. Ceza Dairesi tarafından incelendi. Yargıtay, olayların Cumhuriyet'e, laikliğe ve demokrasiye yönelik olduğu değerlendirmesiyle yerel mahkeme kararını bozdu.

Yeniden görülen dava sonucunda 28 Kasım 1997 tarihinde 33 sanık hakkında idam cezası verildi. Daha sonra usul eksiklikleri nedeniyle karar yeniden değerlendirildi ve 16 Haziran 2000 tarihinde aynı sanıklar tekrar idam cezasına çarptırıldı.

2002 yılında Türkiye'de idam cezasının kaldırılmasıyla birlikte bu cezalar ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çevrildi.

Yıllar içerisinde bazı sanıkların firari olması nedeniyle davanın belirli bölümleri devam etti. Firari sanıklara ilişkin davaların bir kısmı 2012 yılında, bir kısmı ise 2023 yılında zamanaşımı gerekçesiyle düşürüldü.

Olayların ardından dönemin Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, güvenlik güçlerinin ellerinden geleni yaptığını ifade eden açıklamalarda bulundu.

Dönemin Başbakanı Tansu Çiller ise yaptığı açıklamada otel dışındaki vatandaşların zarar görmediğini söyledi.

Ağır yaralı olarak kurtulan Aziz Nesin ise olaylar sonrasında yaptığı açıklamalarda devletin gerekli müdahaleyi gerçekleştiremediğini belirterek dönemin yöneticilerini eleştirdi.

Dönemin İçişleri Bakanı Mehmet Gazioğlu ile Refah Partisi Genel Başkanı Necmettin Erbakan da olaylara ilişkin kamuoyuna açıklamalarda bulundu.