Merkez üssü Gölcük olan depremin 27. yılı dolayısıyla Kavaklı sahilinde gerçekleştirilen programda, depremde yaşamını yitirenler anıldı.

Kocaeli Valisi İlhami Aktaş, programda yaptığı konuşmada, 17 Ağustos'un yalnızca hayatını kaybedenleri anma değil, aynı acıların tekrar yaşanmaması için eksikliklerin değerlendirilmesi ve gerekli derslerin çıkarılması gereken bir gün olduğunu söyledi.

Türkiye'nin 1999'dan bu yana afet yönetiminde kurumsal yapılanma, müdahale ve afet sonrası iyileştirme çalışmalarında önemli mesafe aldığını belirten Aktaş, afet öncesi risklerin azaltılması konusunda ise yapılması gereken çalışmalar bulunduğunu ifade etti.

İl Risk Azaltma Planı kapsamında Kocaeli'de deprem başta olmak üzere deniz kazaları, büyük sanayi kazaları ve orman yangınları gibi risklerin belirlendiğini aktaran Aktaş, bunların azaltılması ve kentin afetlere dirençli hale getirilmesi için çalışmalar yürütüldüğünü dile getirdi.

Afetlere hazırlığın kamu kurumları, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları ve vatandaşların birlikte hareket etmesini gerektirdiğini vurgulayan Aktaş, özellikle eski yapı stokunun yenilenmesinin önemine dikkati çekti.

Aktaş, 6 Şubat 2023 depremlerinde yıkılan binaların yüzde 90'ından fazlasının 1999 depreminden önce inşa edildiğini belirterek, "Gerçekçi olmak gerekiyorsa bizim bu acı kayıplara son vermemiz, kayıplarla karşı karşıya kalmamamız için bu dönüşümü hızlı bir şekilde gerçekleştirmemiz lazım." diye konuştu.

"Kentsel dönüşüm bir imar meselesi değil, istikbal meselesi"

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Çevre ve Şehircilik Politikaları Başkanı Nilhan Ayan da Marmara Depremi sırasında Yalova'da bulunduğunu ve gönüllü olarak katıldığı ilk afet çalışmasının Gölcük depremi olduğunu anlattı.

Depremin üzerinden geçen 27 yılda önemli çalışmalar yapıldığını ancak geleceğe yönelik hazırlıkların sürdürülmesi gerektiğini belirten Ayan, şöyle konuştu:

"Burada acımızı paylaşıyoruz ama bunun dışında bir şey yapmamız lazım. Geleceği planlamamız lazım. Kentsel dönüşüm bir imar meselesi değil, bir istikbal meselesi bu saatten sonra. Tabii günümüze geldiğimizde 27 yıl içinde çok şeyler yapıldı. Bunların hakkını teslim etmek lazım. 2,5 milyon bağımsız birim dönüştü, dönüştürüldü ve bunların içinde 20 bin kadarı Kocaeli ilimizde. Ama bizim kaybettiğimiz 18 bin 373 canımıza çok borcumuz var. Bunun için çok daha fazla çalışmamız lazım. Hep birlikte el ele verip çalışmamız lazım."

TOKİ eliyle bugüne kadar 1 milyon 800 bin konut inşa edildiğini aktaran Ayan, sosyal konut çalışmalarının sürdüğünü, dar ve orta gelirli vatandaşların sağlam ve dirençli yapılarda yaşamasını hedeflediklerini kaydetti.

Ayan, Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin de 14 bölgede 5 bin bağımsız birimin dönüşümüne yönelik çalışma yürüttüğüne değinerek, afetlere hazırlıkta kamu, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları ve vatandaşların birlikte hareket etmesinin önemini vurguladı.

"Bir saniyemizi bile boşa geçirmememiz gerekiyor"

Afet ve Acil Durum Yönetimi (AFAD) Başkanı Ali Hamza Pehlivan da 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi'nin Türkiye'deki afet yönetimi anlayışı açısından dönüm noktası olduğunu söyledi.

Depremin ardından bilimsel çalışmaların ve yasal düzenlemelerin hayata geçirildiğini belirten Pehlivan, Zorunlu Deprem Sigortası'nın yaygınlaştırıldığını, bina deprem yönetmeliğinin güncellendiğini ve yapı denetiminin zorunlu hale getirildiğini anlattı.

Pehlivan, 2009'da AFAD'ın kurulmasıyla kriz odaklı anlayıştan afetleri öncesi, sırası ve sonrasıyla ele alan "Bütünleşik Afet Yönetimi" modeline geçildiğini ifade etti.

Türkiye Afet Risk Azaltma Planı ile 81 ilde hazırlanan İl Risk Azaltma Planları doğrultusunda çalışmaların sürdürüldüğünü dile getiren Pehlivan, Kocaeli'de de risklerin belirlenerek ilgili kurumlara sorumluluklar verildiğini vurguladı.

Afet gerçekleşmeden önce yapılacak çalışmaların önemine dikkati çeken Pehlivan, "Öncesinde atacağımız bir adım, öncesinde bertaraf edeceğimiz bir birimlik maliyet bizi afetler anında en az 7-8 birim yükten kurtarıyor. O yüzden 1 saniyemizi bile boşa geçirmememiz, 1 saniyemizi bile afetlere hazırlıklı olma konusunda değerlendirmemiz gerektiğini ifade ediyorum." diye konuştu.

Pehlivan, Zorunlu Deprem Sigortası oranının yüzde 58'e ulaştığını bildirdi.

Kocaeli'de yaklaşık 150 bin bağımsız birimin dönüştürülmesi gerekiyor

Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın ise depremden sonra kentteki yapı stokunun yaklaşık yarısının yenilendiğini, diğer yarısını ise 1999 öncesinde inşa edilen yapıların oluşturduğunu söyledi.

Kentteki yapı stokuna yönelik tarama çalışmalarının tamamlandığını belirten Büyükakın, yaklaşık 160 bin binanın depremden önce inşa edildiğini, zemin ve yapı özellikleri dikkate alındığında yaklaşık 150 bin bağımsız birimin dönüştürülmesi gerektiğini ifade etti.

Dönüşümün yalnızca finansmanla çözülebilecek bir konu olmadığına dikkati çeken Büyükakın, Kocaeli'nin yıllık inşaat kapasitesinin yaklaşık 15 bin bağımsız birim olduğunu, mülk sahipleri ile kullanıcıların farklı beklentileri, hukuki süreçler, ekonomik kaygılar ve vatandaşların yaşadıkları bölgeyle kurdukları aidiyet bağlarının da dönüşüm sürecini zorlaştırdığını kaydetti.

Büyükakın ayrıca kentteki sivil toplum kuruluşlarını kentsel dönüşüm çalışmalarına destek vermeye çağırdı.

Programda, Marmara Depremi'nde hayatını kaybedenler için Kur'an-ı Kerim okundu ve dua edildi.

Konuşmaların ardından, Gölcük Belediye Başkanı Ali Yıldırım Sezer, 6 Şubat 2023'te yaşanan ve "asrın felaketi" olarak nitelenen Kahramanmaraş merkezli depremlerde arama kurtarma faaliyetlerine katılan ekiplere teşekkür belgesi verdi.

Daha sonra, arama kurtarma kursunu başarıyla tamamlayan Gölcük Arama Kurtarma Derneği (GESOTİM) kursiyerlerine sertifikaları protokol üyelerince verildi.

Anma programına AK Parti Kocaeli milletvekilleri Radiye Sezer Katırcıoğlu ve Veysal Tipioğlu, Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın, Gölcük Belediye Başkanı Ali Yıldırım Sezer, Gölcük Kaymakamı Müfit Gültekin, Gölcük Deniz Ana Üs Komutanı Tuğamiral Mehmet Özgür Özömek, bazı siyasi partilerin il ve ilçe yöneticileri ile vatandaşlar katıldı.

Sakarya

Sakarya Büyükşehir Belediyesince 15 Temmuz Demokrasi Meydanı'nda gerçekleştirilen program, saygı duruşunda bulunulması ve İstiklal Marşı'nın okunmasıyla başladı.

Kur'an-ı Kerim tilaveti ve duaların ardından ilahi ve kasideler okundu, Marmara Depremi'nde yaşananlara ilişkin video gösterildi.

“Hep beraber depreme hazırlıklı olmak durumundayız”

Sakarya Valisi Rahmi Doğan, burada yaptığı konuşmada, Sakarya'nın depremi en acı yaşayan illerden biri olduğunu belirterek, 6 Şubat depremini Hatay'da yaşadığını, bu nedenle 17 Ağustos'ta neler yaşandığını çok iyi anladığını söyledi.

Türkiye'nin deprem bölgesinde bulunduğuna dikkati çeken Doğan, "Bunu kabul edip bununla yaşamak durumundayız. Sağlam zemine, sağlam bina yapmak durumundayız. Sağlam zemine, sağlam bina yapmışsanız deprem sizi yıkmıyor." diye konuştu.

Doğan, kentteki kamu kurum ve kuruluşları olarak yıkılması gereken binaları bir an önce yıkıp bunların yerine sağlam binalar yapmak durumunda olduklarını, kentsel dönüşüme herkesin destek olması gerektiğini vurgulayarak, şöyle devam etti:

“Hep beraber depreme hazırlıklı olmak durumundayız. Eğer binaları yıkmazsak, deprem olduğunda deprem yıkacaktır. O zaman farklı senaryolar konuşuluyor, çığlıklar duyuyoruz. Bu acıları yaşamadan, gözyaşını görmeden bu hazırlığı deprem öncesinde yapmamız lazım.”

Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Alemdar, coğrafyanın yeşili, doğası, dağı ve yaylasıyla her türlü güzelliği barındırdığını, ancak bu güzelliklerin yanında afet gerçeğinin de bulunduğunu belirtti.

17 Ağustos 1999'a ilişkin herkesin farklı hikayesi olduğunu dile getiren Alemdar, "Hem millet olarak, hem de devletimizin imkansızlıkları dolayısıyla yaşadığımız acılar her birimize farklı dersler çıkardı." dedi.

Depremden ders almak için depremi yaşamaya gerek olmadığına dikkati çeken Alemdar, "Depremlerden ya da hayatın olumsuzluklarından ders almak için onu yaşamadan anlatılanlarla, yaşanmışlarla ders alarak örnek çıkartmamız gerektiğine inanıyorum." ifadelerini kullandı.

AK Parti Sakarya Milletvekili Murat Kaya ise kentte yaşayanların burnunun kanamaması için çalıştıklarını, kamu binalarının, yeni şehir hastanesinin, adalet sarayının, bilim ile kültür merkezinin ve kütüphanelerin depreme dayanıklı inşa edildiğini dile getirdi.

Türk Kızılay ve belediye stantlarında ikramlarda bulunulan programa, Sakarya Cumhuriyet Başsavcısı Hasan Uğurlu, Sakarya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hamza Al, ilçe belediye başkanları, il ve ilçe siyasi parti başkanları ve vatandaşlar katıldı.

Yalova

Anma programları kapsamında, 15 Temmuz Demokrasi ve Cumhuriyet Meydanı'nda başlayan yürüyüş, Gazipaşa Caddesi güzergahından Deprem Anıtı’na kadar devam etti.

Burada düzenlenen programda konuşan AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Teşkilat Başkanı Ahmet Büyükgümüş, Marmara Depremi'ni hiçbir zaman unutmadıklarını söyledi.

Bu depremin Türkiye'ye çok şey öğrettiğini belirten AK Parti Yalova Milletvekili Büyükgümüş, "Yapılaşma bakımından, arama kurtarma çalışmaları bakımından ve Türkiye 17 Ağustos’tan sonra 1999 yılından itibaren afetlerle mücadele, yapılaşma gibi tüm bu alanlarda adeta çağ atlayan bir sürecin başlangıcı oldu." dedi.

Büyükgümüş, Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depreminin de zihinlerde hala taze olduğuna değinerek, şöyle devam etti:

“Bundan 3 sene önce meydana gelen ve tüm dünya tarihi bakımından çok büyük bir deprem felaketini üzülerek ve orada da kardeşlerimizi ebediyete irtihal edenlerle birlikte yaşayarak bu süreci de atlattık. Allah’a çok şükür, 17 Ağustos'tan devletimiz çok büyük tecrübe edindi. Özellikle son 20 yılda attığımız adımlarla gerek arama kurtarmada gerek yapılaşmada gerek deprem sırasındaki tüm koordinasyonlarda önemli adımlar katettik. Özellikle son 1 yılda 6 Şubat depremini yaşayan 11 ili sokak sokak gezmiş bir kardeşiniz olarak söylüyorum. 600 binden fazla bağımsız bölümü 3 yıl gibi kısa sürede inşa ettik.”

“Atmamız gereken adımları süratle başarmamız lazım”

Felaketlerin yaşanmadan önce şehirleri dirençli hale getirmenin herkes için önemli bir ödev niteliğinde olduğunu vurgulayan Büyükgümüş, şöyle konuştu:

"İnşallah Yalova'mızda da tıpkı geçmişte olduğu gibi bugün de kararlarımızı birlikte alarak, mücadelemizi birlikte vererek adımlarımızı atacağız. Burada kamu tarafında karar alıcılara, belediyelere, bakanlıklarımıza, görev düştüğü gibi aynı zamanda sivil çalışmalara, muhtarlarımıza, sivil toplum kuruluşlarımıza bir görev düşüyor. Kentsel dönüşüm konusunda herkes muhasebesini önüne koyarak, atmamız gereken adımları süratle başarmamız lazım. Bizlere düşen diğer konularda gerekli adımları atmak. 17 Ağustos'ta hayatlarını kaybeden vatandaşlarımıza, hemşerilerimize Allah'tan rahmet, ailelerine de sabırlar diliyorum.”

Yalova Valisi Ahmet Hamdi Usta da bu depremi yaşayan herkesin dertlerini ve sıkıntılarını çok iyi anladığını dile getirdi.

Usta, ülkedeki aktif faylara dikkati çekerek, "Bizlere düşen, deprem gerçeğini her an yaşayacakmış gibi hazırlıklı olmamız. Deprem öldürmez ihmal öldürür diyerek işte bizim için önem arz eden tedbirleri vatandaş olarak almalıyız. Elbette bizler de devletimizi temsilen bu tedbirleri en üst düzeyde almaya ve sizlerle paylaşmaya mecburuz." ifadelerini kullandı.

Protokol üyelerinin katıldığı anma programı, alana kurulan stantların gezilmesiyle devam etti.