Türkiye'nin salname kayıtlarıyla tescillenmiş, Osmanlı'dan günümüze kesintisiz eğitim veren 11 okulundan biri olan Sivas Selçuk Anadolu Lisesi, yaklaşık 144 yıllık geçmişiyle Türk eğitim tarihinin önemli yapı taşları arasında yer alıyor.

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Ebru Bilget Fataha, okulun Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uzanan köklü geçmişiyle yalnızca Sivas'ın değil, Türkiye'nin eğitim tarihinde de özel bir yere sahip olduğunu söyledi.

Türkiye'nin salname kayıtlarıyla tescillenmiş kesintisiz eğitim veren 11 okulundan biri olan Sivas Selçuk Anadolu Lisesi, yaklaşık 144 yıllık tarihiyle eğitim hayatına ışık tutmaya devam ediyor. Osmanlı döneminde Darülmuallimin (Öğretmen Okulu) olarak kurulan okul, yetiştirdiği binlerce öğretmen ve devlet adamıyla Türk eğitim sistemine önemli katkılar sundu. Sivas Salnamesi'nde yer alan bilgilere göre okul, Vali Halil Rıfat Paşa döneminde 1882 yılında "Harbiyenin Önü" olarak bilinen, bugün Kepenek Caddesi üzerindeki ahşap binada eğitim öğretime başladı. İlk müdürlüğünü ve öğretmenliğini Sivaslı Hafız Mehmet Rasih Efendi'nin yaptığı okulda eğitim süresi zaman içerisinde iki yıldan dört yıla çıkarıldı. 1914 yılında temeli atılan ve bugün de ayakta olan Kabakyazısı'ndaki taş binaya ise 1916 yılında geçildi. Savaş şartlarına rağmen eğitim faaliyetlerini sürdüren okulun inşaatı, Vali Ali Haydar Bey döneminde tamamlandı. Osmanlı'dan Cumhuriyet'e miras kalan eğitim kurumu, yıllar boyunca binlerce öğretmen yetiştirirken, zorlu savaş dönemlerinde de çok sayıda mezununu şehit verdi. Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Ebru Bilget Fataha, Selçuk Anadolu Lisesi'nin yalnızca Sivas için değil, Türkiye'nin eğitim tarihi açısından da büyük önem taşıdığını belirtti. Fataha, "Selçuk Anadolu Lisesi, salname kayıtlarıyla tescillenmiş Türkiye'nin kesintisiz eğitim veren 11 okulundan biridir. Yaklaşık bir buçuk asra yaklaşan geçmişiyle Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uzanan önemli bir eğitim mirasını temsil ediyor. Yetiştirdiği öğretmenler ve eğitim hayatına yaptığı katkılarla sadece Sivas'ın değil, ülkemizin en önemli eğitim kurumlarından biridir" dedi.

"Eğitim hayatı bu binada sürdürülüyor"

Okulun tarihi hakkında bilgiler veren Ebru Bilget Fataha, "Okulla ilgili kayıtlara biz 1883 yılındaki salname kayıtlarından ulaşıyoruz. Bu tarihte Halil Rıfat Paşa dönemine tekabül ediyor. Salnamede bir muallim mektebinin varlığından söz ediliyor. Eğitime 1882 yılında o dönemin halk arasında harbiyenin önü olarak bilinen bugünkü Kepenek Caddesi üzerinde ahşap üç katlı bir binanın üçüncü katında eğitim-öğretim hayatına başlıyor. Okul o dönem bir öğretmen bir de hademe ile hizmet vermeye başlıyor. İlk öğretmeninin adı Sivaslı Hafız Mehmet Rasih Efendi. Kendisi okulun uzun yıllar hem öğretmenliğini hem müdürlüğünü yaptıktan sonra, İstanbul Dar-ül Muallimden mezun olan Adil Bey'in gelmesiyle kadronun artışını görüyoruz. İlk yıllarda iki yıllık bir eğitim süreci var daha sonra üç yıla çıkarılıyor. 1914 yılından sonra ise dört yıllık bir eğitim süreci devam ediyor. Adil Bey'in gelmesi ve Mehmet Rasih Efendi'nin emekli olmasıyla müdürlük görevi Adil Bey'e geçiyor. Önünde bulunduğumuz bu yapı 1914 yılında inşasına başlayan ve savaşında vermiş olduğu ekonomik şartların olumsuz etkileri sebebiyle biraz erteleniyor. 1914 yılından sonra ise eğitim hayatı bu binada sürdürülüyor. 1916 yılında tam tamamlanamaması sebebiyle biraz eksikler bulunuyor. O dönemin valisi Ali Haydar Yulu tarafından eksikler tamamlanıyor ve 1921-1923 yıllarından gördüğümüz son halini alıyor. Yapının misyonu olarak döneminde yapılan anlaşmalar sebebiyle her devlet burada kendi okulunu açabilme imtiyazına sahip" dedi.

"Fedakarlıklar göstermiş bir konumda"

Okulun Osmanlı'dan Cumhuriyet'e devrolduğunu söyleyen Fataha, "Amerikalılar, Fransızlar kendi misyoner okullarını açıyorlardı. Bizim eğitim veren kurumumuz ise o dönemde Halil Rıfat Paşa, yeni bir okul yapılmasını ve bu okulun da diğer devletlerin okullarına karşı devletin gücünü temsil edecek bir yapıya dönüşmesini söylüyor. Bu yapı, bu sebepten dolayı inşa ediliyor. Konumu itibariyle Sivas'ın en yüksek konumlarından birinde bulunuyor. Arkadan bakıldığında oldukça heybetli, görkemli ve hakimiyetin kimde olduğunu mimari yapıyla söyleyen bir okul haline geliyor. Bu okul Osmanlı'dan Cumhuriyet'e devrolmuş ve aynı zamanda devletin varlığını, sürekliliğini de anıtsal mimarisiyle temsil etmiş bir yapı. Bu okul yalnızca bir milletin bağımsızlık mücadelesini değil aynı zamanda öğrencileri ve mezunlarıyla önemli fedakarlıklar göstermiş bir konuma da sahip olduğunu söyleyebiliriz. Sivas Dar-ül Muallim olarak eğitim hayatına başlıyor. Bugün Selçuk Anadolu Lisesi adıyla bildiğimiz bir okul. Bu okulda edebiyat, tarih, sanat, bilim ve eğitim alanında çok önemli isimlerin eğitim aldığını ve eğitim verdiğini görüyoruz. Bu isimler arasında Halil İnalcık, Hasan İzzettin Dinamo, Hüseyin Hüsnü Tekışık, Kutlu Özen, İbrahim Aslanoğlu gibi eğitim alan çok önemli isimleri görüyoruz. Öğretmenler arasında ise Abdi Kalfa, Ali Rıza Peker, Eflatun Cem Güney, Ruşen Zeki Koca, Necdet Sancar gibi çok önemli isimler eğitim veriyor" diye konuştu.

"Son derece önemli bir okul"

Fataha, Türkiye'nin kesintisiz eğitim yapan salname kayıtlarıyla tescillenmiş 11 okulundan bir tanesi olduğunu ifade ederek, "1924 yılına kadar okul Sivas Dar-ül Muallim mektebi olarak isimlendiriliyor. Daha sonra Sivas Erkek Okulu olarak anılmaya başlıyor. 1936 yılından itibaren de kız öğrenciler okula kabul ediliyor. ve önemli bir değişim gerçekleşiyor. 1984-1985 yılından itibaren de Sivas Selçuk Anadolu Lisesi olarak eğitim-öğretim hayatına halen devam ediyor. Türkiye'nin kesintisiz eğitim yapan salname kayıtlarıyla tescillenmiş 11 okulundan bir tanesi. Bu anlamda gerçekten ülkemiz için son derece önemli bir yapı olduğunu tekrardan belirtmek gerekiyor. Sadece Sivas'a değil, Türkiye Cumhuriyeti'nin eğitim hayatına verdiği katkılardan dolayı son derece önemli bir okul" şeklinde konuştu.